SBI ଡାର୍କ ୱେବ୍ ଡାଟା ଲିକ୍: 3,897 ଜଣ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ରେକର୍ଡ ଚିହ୍ନଟ ପରେ ଆକାଉଣ୍ଟ ବାଲାନ୍ସ ସୁରକ୍ଷିତ ଥିବା ନେଇ ବ୍ୟାଙ୍କର ଆଶ୍ୱାସନା

ଅବୈଧ ଅଣ୍ଡରଗ୍ରାଉଣ୍ଡ ଫୋରମରେ ବ୍ୟାଙ୍କ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ତଥ୍ୟ ପ୍ରକାଶ ପାଇବା ବିଷୟରେ ଚେତାବନୀ ଦେଉଥିବା ଖବର ସହଜରେ ଭୟ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ। ଯେତେବେଳେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ସଂସ୍ଥାଟି ଦେଶର ସର୍ବବୃହତ ସରକାରୀ ବ୍ୟାଙ୍କ State Bank of India ହୋଇଥାଏ, ସେତେବେଳେ ଏକ ଛୋଟ ଧରଣର ଲିକ୍ ଖବର ମଧ୍ୟ ସମଗ୍ର ଦେଶର ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରେ।

October 24, 2026 ସୁଦ୍ଧା, ସୁରକ୍ଷା ଗବେଷକ ଏବଂ ଡାର୍କ ୱେବ୍ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ ଟ୍ରାକରମାନେ SBI ଆକାଉଣ୍ଟଧାରୀଙ୍କ ସହିତ ଜଡ଼ିତ 3,897 ଜଣ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ରେକର୍ଡ ଥିବା ଏକ ଡାଟାସେଟ୍ ଚିହ୍ନଟ କରିଛନ୍ତି। ବ୍ୟାଙ୍କ ତୁରନ୍ତ ଏକ ସାର୍ବଜନୀନ ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ ଜାରି କରି ନିଶ୍ଚିତ କରିଛି ଯେ ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ୍ ଭିତ୍ତିଭୂମି ସୁରକ୍ଷିତ ରହିଛି ଏବଂ ଗ୍ରାହକମାନଙ୍କ ଆର୍ଥିକ ବାଲାନ୍ସ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁରକ୍ଷିତ ଅଛି। ଅଣ୍ଡରଗ୍ରାଉଣ୍ଡ ମାର୍କେଟପ୍ଲେସରେ ତଥ୍ୟ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଆର୍ଥିକ ଆକାଉଣ୍ଟଗୁଡ଼ିକ କାହିଁକି ସୁରକ୍ଷିତ ରହିଛି ତାହା ବୁଝିବା ପାଇଁ, ଆଧୁନିକ ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ କିପରି ପରିଚୟ ରେକର୍ଡଗୁଡ଼ିକୁ ଟ୍ରାଞ୍ଜାକସନାଲ ଭଲ୍ଟରୁ ପୃଥକ ରଖିଥାଏ ତାହା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ।

ଘଟଣାଟି କ’ଣ ଏବଂ ଡାର୍କ ୱେବରେ କ’ଣ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଥିଲା

ବିଭିନ୍ନ SBI ଶାଖାର ଗ୍ରାହକମାନଙ୍କ ସମ୍ବନ୍ଧିତ 3,897ଟି ଏଣ୍ଟ୍ରି ଥିବା ଏକ ଡାଟାବେସ୍ ଡମ୍ପକୁ ଥ୍ରେଟ୍ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ ମନିଟରମାନେ ଏକ ସାଇବର କ୍ରାଇମ୍ ଫୋରମରେ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ପରେ ଏହି ସତର୍କତା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା।

ତଥ୍ୟର ପ୍ରଭାବ ଆକଳନ କରିବା ପାଇଁ ସୁରକ୍ଷା ବିଶ୍ଳେଷକମାନେ ସ୍କିମା ଯାଞ୍ଚ କରିଥିଲେ। ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଥିବା ରେକର୍ଡଗୁଡ଼ିକରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଜନସାଂଖ୍ୟିକ ଏବଂ ଯୋଗାଯୋଗ ବିବରଣୀ ସାମିଲ ଥିଲା:

• ଆକାଉଣ୍ଟଧାରୀଙ୍କ ପୂରା ନାମ
• ପଞ୍ଜୀକୃତ ଟେଲିଫୋନ୍ ନମ୍ବର
• ଆଂଶିକ ଆକାଉଣ୍ଟ ରେଫରେନ୍ସ ଏବଂ ବ୍ୟାଙ୍କ ଶାଖା କୋଡ୍
• ଇମେଲ୍ ଠିକଣା ଏବଂ ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି ସୂଚକ

ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଷୟ ହେଉଛି, ଏହି ଆର୍କାଇଭରେ କୌଣସି ଟ୍ରାଞ୍ଜାକସନାଲ ଗୋପନୀୟ ତଥ୍ୟ ନଥିଲା। ଏଥିରେ କୌଣସି ପ୍ଲେନଟେକ୍ସଟ୍ ପାସୱାର୍ଡ, ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ୍ କ୍ରେଡେନସିଆଲ୍, ଡେବିଟ୍ କାର୍ଡ CVV, ATM PIN, UPI ସିକ୍ରେଟ୍ କୋଡ୍ କିମ୍ବା କ୍ରିପ୍ଟୋଗ୍ରାଫିକ୍ କି (cryptographic keys) ନଥିଲା।

କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଆକାଉଣ୍ଟିଂ ଡାଟାବେସ୍ ଏବଂ ଗ୍ରାହକ ଲେଜରରେ କୌଣସି ଅନଧିକୃତ ପ୍ରବେଶ ହୋଇନଥିବା ବ୍ୟାଙ୍କ ନିଶ୍ଚିତ କରିଛି। ଏହି 3,897ଟି ରେକର୍ଡ ବ୍ୟାଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ଟ୍ରାଞ୍ଜାକସନାଲ ନେଟୱାର୍କରେ ଅନୁପ୍ରବେଶ ପରିବର୍ତ୍ତେ ଏକ ପୃଥକ ଡାଟା ଅଂଶକୁ ସୂଚାଉଛି।

ସୁରକ୍ଷା ପରିସୀମାକୁ ବୁଝିବା: ଆକାଉଣ୍ଟ ବାଲାନ୍ସ କାହିଁକି ସୁରକ୍ଷିତ

କେବଳ ଯୋଗାଯୋଗ ବିବରଣୀ ଅନଲାଇନରେ ଆସିଯିବା ଦ୍ୱାରା ଟଙ୍କା କାହିଁକି ଗାଏବ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ ତାହା ବୁଝିବା ପାଇଁ, ଏଣ୍ଟରପ୍ରାଇଜ୍ ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗର ଡିଫେନ୍ସ-ଇନ୍-ଡେପ୍‌ଥ୍ ଆର୍କିଟେକଚରକୁ ପରୀକ୍ଷା କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ:

1. କୋର୍ ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ୍ ସଲ୍ୟୁସନ୍

କୋର୍ ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ୍ ଇଞ୍ଜିନ୍ ଅର୍ଥ ସ୍ଥାନାନ୍ତର, ଲେଜର ବାଲାନ୍ସିଂ ଏବଂ ଆକାଉଣ୍ଟ ସେଟଲମେଣ୍ଟ ପରିଚାଳନା କରେ। ଏହି ସିଷ୍ଟମ୍ ସାର୍ବଜନୀନ ୱେବ୍ ସର୍ଭରରୁ ପୃଥକ ଏକ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ନେଟୱାର୍କ ଜୋନରେ ଚାଲିଥାଏ। ଇଣ୍ଟରନେଟରୁ ସିଧାସଳଖ ସଂଯୋଗକୁ ବ୍ଲକ୍ କରାଯାଇଛି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଡେବିଟ୍ କିମ୍ବା କ୍ରେଡିଟ୍ ପାଇଁ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ପ୍ରୋଟୋକଲ୍ ମାଧ୍ୟମରେ କଠୋର ଯାଞ୍ଚ ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇଥାଏ।

2. କ୍ରିପ୍ଟୋଗ୍ରାଫିକ୍ ସିକ୍ୟୁରିଟି ମଡ୍ୟୁଲ୍

କାର୍ଡ PIN ଏବଂ ଏନକ୍ରିପ୍ସନ୍ କି ଭଳି ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଅଥେଣ୍ଟିକେସନ୍ ଡାଟା କେବେହେଲେ ପଢ଼ିବା ଯୋଗ୍ୟ ଡାଟାବେସ୍ ଟେବୁଲରେ ରହେ ନାହିଁ। ଏଗୁଡ଼ିକ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ Hardware Security Modules ଭିତରେ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ କରାଯାଏ। ଏହି ଟ୍ୟାମ୍ପର-ପ୍ରତିରୋଧୀ ୟୁନିଟ୍‌ଗୁଡ଼ିକ ଆପ୍ଲିକେସନ୍ କିମ୍ବା ଆଡମିନିଷ୍ଟ୍ରେଟରମାନଙ୍କ ନିକଟରେ ମୂଳ ଗୋପନୀୟ ତଥ୍ୟ ପ୍ରକାଶ ନକରି କ୍ରିପ୍ଟୋଗ୍ରାଫିକ୍ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ କରନ୍ତି।

3. ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ଟୁ-ଫ୍ୟାକ୍ଟର ଅଥେଣ୍ଟିକେସନ୍

Reserve Bank of India ଦ୍ୱାରା ଲାଗୁ କରାଯାଇଥିବା ନିୟମାବଳୀ ଅନୁଯାୟୀ, ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ ଫଣ୍ଡ ଟ୍ରାନ୍ସଫର ପାଇଁ ଡାଇନାମିକ୍ ମଲ୍ଟି-ଫ୍ୟାକ୍ଟର ଅଥେଣ୍ଟିକେସନ୍ ଆବଶ୍ୟକ। ଜଣେ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ନାମ, ଫୋନ୍ ନମ୍ବର ଏବଂ ଶାଖା କୋଡ୍ ହାସଲ କରିଥିବା ଆକ୍ରମଣକାରୀ ଟ୍ରାନ୍ସଫର ଆରମ୍ଭ କରିପାରିବ ନାହିଁ। ଅନୁମୋଦନ ପାଇଁ ଯାଞ୍ଚ ହୋଇଥିବା ମୋବାଇଲ୍ ଡିଭାଇସକୁ ପଠାଯାଇଥିବା ଆଉଟ୍-ଅଫ୍-ବ୍ୟାଣ୍ଡ One-Time Password, ଇନ୍-ଆପ୍ ବାୟୋମେଟ୍ରିକ୍ ନିଶ୍ଚିତକରଣ, କିମ୍ବା ଏକ ଏନକ୍ରିପ୍ଟେଡ୍ ଟ୍ରାଞ୍ଜାକସନ୍ PIN ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ।

ଏହି ସୁରକ୍ଷା ନିୟନ୍ତ୍ରଣଗୁଡ଼ିକ ସକ୍ରିୟ ରହିଥିବାରୁ, ଲିକ୍ ହୋଇଥିବା ଷ୍ଟାଟିକ୍ ଯୋଗାଯୋଗ ବିବରଣୀ ମାଧ୍ୟମରେ ଆକାଉଣ୍ଟ ବାଲାନ୍ସ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇ ପାରିବ ନାହିଁ।

ଉତ୍ସ ଖୋଜିବା: ଭେଣ୍ଡର ପରିସୀମା ବନାମ କୋର୍ ସର୍ଭର

ଯଦି କୋର୍ ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ୍ ସର୍ଭର ସୁରକ୍ଷିତ ଥିଲା, ତେବେ ହଜାର ହଜାର ଗ୍ରାହକଙ୍କ ରେକର୍ଡ ଏକ ଅଣ୍ଡରଗ୍ରାଉଣ୍ଡ ଫୋରମରେ କିପରି ପହଞ୍ଚିଲା?

ଆଧୁନିକ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକ ମାର୍କେଟିଂ, ଋଣ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ଏବଂ ଗ୍ରାହକ ସର୍ଭେ ପାଇଁ ବାହ୍ୟ ଭେଣ୍ଡରମାନଙ୍କ ସହିତ ସହଯୋଗ କରନ୍ତି। ବ୍ୟାଙ୍କ ଏହାର ପ୍ରାଥମିକ ପରିସୀମା ଭିତରେ କଠୋର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ବଜାୟ ରଖୁଥିବା ବେଳେ, ତୃତୀୟ ପକ୍ଷ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ସହାୟକ ସେବାଗୁଡ଼ିକ ସୁରକ୍ଷା ତ୍ରୁଟି ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ:

• ଲିଡ୍ ଜେନେରେସନ୍ ପୋର୍ଟାଲ୍: ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଋଣ ଅନୁସନ୍ଧାନ ସଂଗ୍ରହ କରୁଥିବା ପାର୍ଟନର ୱେବସାଇଟ୍‌ଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାୟତଃ ପୃଥକ ଷ୍ଟେଜିଂ ଡାଟାବେସରେ ଯୋଗାଯୋଗ ସୂଚନା ସଂରକ୍ଷଣ କରନ୍ତି।
• ଭୁଲ୍ ଭାବରେ କନଫିଗର୍ ହୋଇଥିବା ଷ୍ଟୋରେଜ୍: ବାହ୍ୟ ଆନାଲିଟିକ୍ସ କଣ୍ଟ୍ରାକ୍ଟରମାନଙ୍କ ସହିତ ସେୟାର କରାଯାଇଥିବା ତଥ୍ୟ ବେଳେବେଳେ ଭୁଲ୍ କ୍ଲାଉଡ୍ ଆକ୍ସେସ୍ ପଲିସି ଯୋଗୁଁ ପ୍ରକାଶ ପାଇପାରେ।
• ଏକତ୍ରିତ ମାର୍କେଟିଂ ତାଲିକା: ସାଇବର ଅପରାଧୀମାନେ ପ୍ରାୟତଃ ପୁରୁଣା ଛୋଟ ଧରଣର ଲିକଗୁଡ଼ିକୁ ସଂଗ୍ରହ କରି, ସ୍କ୍ରାପ୍ କରାଯାଇଥିବା ରେକର୍ଡ ସହିତ ମିଶାଇ, ପୁନଃ ବିକ୍ରୟ ମୂଲ୍ୟ ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ୍ ବ୍ରାଣ୍ଡ୍ ନାମରେ ଲେବଲ୍ ଲଗାଇଥାନ୍ତି।

3,897ଟି ରେକର୍ଡର ଏହି ସ୍ୱଳ୍ପ ସଂଖ୍ୟା କୋଟି କୋଟି ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ସେବା ଯୋଗାଉଥିବା ଏଣ୍ଟରପ୍ରାଇଜ୍ ସିଷ୍ଟମର ସାମଗ୍ରିକ ଉଲ୍ଲଂଘନ ପରିବର୍ତ୍ତେ ଏକ ସ୍ଥାନୀୟ ବାହ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟପ୍ରଣାଳୀ କିମ୍ବା ଭେଣ୍ଡର ଟୁଲ୍ ଆଡ଼କୁ ଇଙ୍ଗିତ କରେ।

ପ୍ରକୃତ ବିପଦ: ଟାର୍ଗେଟେଡ୍ ସୋସିଆଲ୍ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ଏବଂ ଫିସିଂ

ଏହି ଲିକ୍ ଦ୍ୱାରା ଆକାଉଣ୍ଟ ବାଲାନ୍ସ ସିଧାସଳଖ ବିପଦରେ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଯୋଗାଯୋଗ ବିବରଣୀ ପ୍ରକାଶ ପାଇବା ଯୋଗୁଁ ପ୍ରକୃତ ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ। ପ୍ରକୃତ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ନାମ ଏବଂ ଶାଖା ବିବରଣୀ ପାଉଥିବା ଜାଲିଆତିକାରୀମାନେ ବିଶ୍ୱାସଯୋଗ୍ୟ ସୋସିଆଲ୍ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ଫାନ୍ଦ ତିଆରି କରିବା ପାଇଁ ସେହି ତଥ୍ୟକୁ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି:

• ଭିସିଂ କଲ୍ (Vishing calls): ବ୍ୟାଙ୍କ ଫ୍ରଡ୍ ତଦନ୍ତକାରୀଙ୍କ ନାମରେ ନକଲି ପରିଚୟ ଦେଇ ଆକାଉଣ୍ଟ ଉପରେ ଏକ ଜରୁରୀ ହୋଲ୍ଡ ଥିବା ଦାବି କରିବା ଏବଂ ତାହା ହଟାଇବା ପାଇଁ ଏକ OTP ମାଗିବା।
• SMS ଫିସିଂ (smishing): KYC ରେକର୍ଡର ମିଆଦ ଶେଷ ହୋଇଯାଇଛି ବୋଲି ଚେତାବନୀ ଦେଇ ଟେକ୍ସଟ୍ ମେସେଜ୍ ପଠାଇବା ଏବଂ ଉପଭୋକ୍ତାମାନଙ୍କୁ କ୍ଷତିକାରକ APK ଫାଇଲ୍ ଡାଉନଲୋଡ୍ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେବା।
• ସିମ୍ ସ୍ୱାପିଂ (SIM swapping): ଅଥେଣ୍ଟିକେସନ୍ କୋଡ୍ ହାତେଇବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଟେଲିକମ୍ ଅପରେଟରଙ୍କୁ ଏକ ରିପ୍ଲେସମେଣ୍ଟ ସିମ୍ କାର୍ଡ ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ପ୍ରବର୍ତ୍ତାଇବା ପାଇଁ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ପରିଚୟ ବିବରଣୀ ବ୍ୟବହାର କରିବାର ଚେଷ୍ଟା।

ଏହି ବିପଦ ବ୍ୟାଙ୍କ ଭଲ୍ଟରୁ କୌଣସି ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଡିଜିଟାଲ୍ ଚୋରି ନୁହେଁ; ବରଂ ଏହା ମଣିଷକୁ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରୁଥିବା ଏକ ପ୍ରତାରଣା, ଯାହା ଶିକାର ହୋଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା କ୍ରେଡେନସିଆଲ୍ ଦେବା ପାଇଁ ପ୍ରବର୍ତ୍ତାଇବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛି।

ଆପଣଙ୍କ ବ୍ୟାଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ପାଇଁ ପଦକ୍ଷେପ

ନିରନ୍ତର ଡିଜିଟାଲ୍ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଅବଲମ୍ବନ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଆପଣଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟ ଜାଲିଆତି ଉଦ୍ୟମରୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରହିବା ନିଶ୍ଚିତ ହୁଏ।

Step 1: ଆକାଉଣ୍ଟ ଷ୍ଟେଟମେଣ୍ଟ ଏବଂ ସକ୍ରିୟ ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ୍ ସେସନ୍ ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ

ସାମ୍ପ୍ରତିକ କାରବାର ସମୀକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଅଫିସିଆଲ୍ SBI YONO ମୋବାଇଲ୍ ଆପ୍ କିମ୍ବା ଅଫିସିଆଲ୍ ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ୍ ପୋର୍ଟାଲରେ ଲଗ୍ ଇନ୍ କରନ୍ତୁ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଡେବିଟ୍ ଆପଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅନୁମୋଦିତ ଖର୍ଚ୍ଚ ସହିତ ମେଳ ଖାଉଛି କି ନାହିଁ ତାହା ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ। କୌଣସି ଅନଧିକୃତ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇନାହିଁ ବୋଲି ନିଶ୍ଚିତ କରିବାକୁ ପ୍ରୋଫାଇଲ୍ ସେଟିଙ୍ଗରେ ଆପଣଙ୍କ ପଞ୍ଜୀକୃତ ମୋବାଇଲ୍ ନମ୍ବର ଏବଂ ଇମେଲ୍ ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ। ଯଦି ଆପଣ କୌଣସି ଅଜଣା କାରବାର ଲକ୍ଷ୍ୟ କରନ୍ତି, ତୁରନ୍ତ ବ୍ୟାଙ୍କ ସହିତ ଯୋଗାଯୋଗ କରନ୍ତୁ।

Step 2: ଡେବିଟ୍ କାର୍ଡ ଚ୍ୟାନେଲ୍ ଏବଂ ଖର୍ଚ୍ଚ ସୀମା ସୀମିତ କରନ୍ତୁ

ଅବ୍ୟବହୃତ ଫିଚରଗୁଡ଼ିକୁ ନିଷ୍କ୍ରିୟ କରିବା ପାଇଁ YONO କିମ୍ବା ନେଟ୍ ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ୍ କାର୍ଡ ମ୍ୟାନେଜମେଣ୍ଟ ସେଟିଙ୍ଗ୍ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ:

• ଯଦି ଆପଣ କେବଳ ଘରୋଇ କ୍ରୟ କରୁଛନ୍ତି, ତେବେ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କାରବାରକୁ ନିଷ୍କ୍ରିୟ କରନ୍ତୁ।
• ଯଦି ଆପଣ କାର୍ଡ ସନ୍ନିବେଶ କରି PIN ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି, ତେବେ କଣ୍ଟାକ୍ଟଲେସ୍ ପେମେଣ୍ଟ ବନ୍ଦ କରନ୍ତୁ।
• ସୀମିତ ଦୈନିକ ଖର୍ଚ୍ଚ ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରନ୍ତୁ, ଏବଂ କେବଳ ଏକ ଯୋଜନାବଦ୍ଧ କ୍ରୟ କରିବା ସମୟରେ ହିଁ ଏହାକୁ ବୃଦ୍ଧି କରନ୍ତୁ।
• କେବଳ ଅନଲାଇନ୍ ସପିଂ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ କାର୍ଡଗୁଡ଼ିକରେ ATM ଉଠାଣ ନିଷ୍କ୍ରିୟ କରନ୍ତୁ।

ଏହି ଚ୍ୟାନେଲଗୁଡ଼ିକୁ ସୀମିତ ରଖିବା ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ୟ କେଉଁଠାରୁ କାର୍ଡ ନମ୍ବର ମିଳିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଅନଧିକୃତ ଚାର୍ଜ ଆଗକୁ ବଢ଼ିପାରିବ ନାହିଁ।

Step 3: ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ୍ ପାସୱାର୍ଡ ଏବଂ ପ୍ରୋଫାଇଲ୍ କ୍ରେଡେନସିଆଲ୍ ଅପଡେଟ୍ କରନ୍ତୁ

ଆପଣଙ୍କର ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ୍ ଲଗଇନ୍ ଏବଂ ପ୍ରୋଫାଇଲ୍ ପାସୱାର୍ଡ ଅପଡେଟ୍ କରନ୍ତୁ। ଅସମ୍ପୃକ୍ତ ଶବ୍ଦ, ସଂଖ୍ୟା ଏବଂ ପ୍ରତୀକକୁ ମିଶାଇ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପାସଫ୍ରେଜ୍ ତିଆରି କରନ୍ତୁ ଯାହାକୁ ଆପଣ ଅନ୍ୟତ୍ର ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି ନାହିଁ। ନିଶ୍ଚିତ କରନ୍ତୁ ଯେ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକ ସାର୍ବଜନୀନ ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆ ପ୍ରୋଫାଇଲରୁ ମିଳିପାରୁଥିବା ଉତ୍ତର ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁନାହିଁ।

Step 4: ଅଣ-ଅନୁରୋଧିତ ଯୋଗାଯୋଗ ପାଇଁ ଏକ ଜିରୋ-ଟ୍ରଷ୍ଟ ନୀତି ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତୁ

ତୁରନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଦାବି କରୁଥିବା ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ କଲ୍, ଟେକ୍ସଟ୍ ମେସେଜ୍ ଏବଂ ଇମେଲ୍‌କୁ ସନ୍ଦେହ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖନ୍ତୁ। ବ୍ୟାଙ୍କ କର୍ମଚାରୀ କେବେହେଲେ ଆପଣଙ୍କ ପାସୱାର୍ଡ, PIN, CVV କିମ୍ବା ୱାନ୍-ଟାଇମ୍ ଭେରିଫିକେସନ୍ କୋଡ୍ ମାଗିବେ ନାହିଁ। ଯଦି ଜଣେ କଲର୍ ଆପଣଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟ ଲକ୍ ହୋଇଯାଇଛି ବୋଲି କହି ଏକ OTP ମାଗନ୍ତି, ତୁରନ୍ତ କଲ୍ କାଟି ଦିଅନ୍ତୁ। ସିଧାସଳଖ ଆପଣଙ୍କ ଶାଖାରେ ପହଞ୍ଚନ୍ତୁ କିମ୍ବା ଆପଣଙ୍କ ଡେବିଟ୍ କାର୍ଡରେ ଛପା ହୋଇଥିବା ଗ୍ରାହକ ସେବା ନମ୍ବର ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ। ସନ୍ଦିଗ୍ଧ ଜାଲିଆତି ବିଷୟରେ 1930 ରେ ଥିବା ଜାତୀୟ ହେଲ୍ପଲାଇନରେ ଜଣାନ୍ତୁ ଏବଂ cybercrime.gov.in ରେ ଅଭିଯୋଗ ଦାଖଲ କରନ୍ତୁ।

ଉପସଂହାର

ଡାର୍କ ୱେବରେ 3,897 ଜଣ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ରେକର୍ଡ ଦେଖାଯିବା ଭେଣ୍ଡର ଇକୋସିଷ୍ଟମରେ ତଥ୍ୟ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବାର ନିରନ୍ତର ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜକୁ ସୂଚାଉଛି। ତଥାପି, State Bank of India ର ମୁଖ୍ୟ ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ୍ ଭିତ୍ତିଭୂମି ସୁରକ୍ଷିତ ରହିଥିବା ନେଇ ଏହାର ନିଶ୍ଚିତକରଣ ଜମାକାରୀମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ବାଲାନ୍ସ ସୁରକ୍ଷିତ ଥିବା ଆଶ୍ୱାସନା ଦେଉଛି। ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିବା ଯୋଗାଯୋଗ ବିବରଣୀ ମୁଖ୍ୟତଃ ସୋସିଆଲ୍ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ମାଧ୍ୟମରେ ଅସ୍ତ୍ର ଭାବରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିବାରୁ, ଗ୍ରାହକମାନେ କାର୍ଡ ସୀମା ପରିଚାଳନା କରି, କ୍ରେଡେନସିଆଲ୍ ଅପଡେଟ୍ କରି ଏବଂ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସୁରକ୍ଷା କୋଡ୍ ପାଇଁ ଆସୁଥିବା ଅଣ-ଅନୁରୋଧିତ ଦାବିକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରି ନିଜକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିପାରିବେ।

ସକାରାତ୍ମକ ଦିଗ

• ନିଶ୍ଚିତ କରେ ଯେ ଏଣ୍ଟରପ୍ରାଇଜ୍ କୋର୍ ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ୍ ସିଷ୍ଟମ୍, ଏନକ୍ରିପ୍ସନ୍ ମଡ୍ୟୁଲ୍ ଏବଂ ଲେଜର ବାଲାନ୍ସରେ କୌଣସି ଉଲ୍ଲଂଘନ ହୋଇନାହିଁ।
• ଷ୍ଟାଟିକ୍ ଡାଟା ଲିକ୍‌ରୁ ସିଧାସଳଖ ଆର୍ଥିକ ଚୋରି ରୋକିବାରେ ମଲ୍ଟି-ଫ୍ୟାକ୍ଟର ଅଥେଣ୍ଟିକେସନର ପ୍ରଭାବଶାଳୀତାକୁ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରେ।
• ଆର୍ଥିକ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଦ୍ୱାରା ତୁରନ୍ତ ସାର୍ବଜନୀନ ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ ଜମାକାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟ ଏବଂ ଅପ୍ରମାଣିତ ଗୁଜବକୁ ରୋକିଥାଏ।
• ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କୁ କାର୍ଡ ଚ୍ୟାନେଲ୍ ଟଗଲ୍ କରିବା ଏବଂ ଖର୍ଚ୍ଚ ସୀମା ପରିଚାଳନା କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଉଥିବା ବିସ୍ତୃତ ମୋବାଇଲ୍ ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ୍ ନିୟନ୍ତ୍ରଣର ଗୁରୁତ୍ୱକୁ ଦର୍ଶାଏ।
• ତୃତୀୟ ପକ୍ଷ ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ୍ ଇଣ୍ଟିଗ୍ରେସନରେ ଉନ୍ନତ ଭେଣ୍ଡର ରିସ୍କ ମ୍ୟାନେଜମେଣ୍ଟ ଏବଂ ଡାଟା ମିନିମାଇଜେସନ୍ ଅଭ୍ୟାସକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରେ।

ନକାରାତ୍ମକ ଦିଗ

• ଲିକ୍ ହୋଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ବିବରଣୀ ଠକମାନଙ୍କୁ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଫିସିଂ ଏବଂ ସୋସିଆଲ୍ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ଆକ୍ରମଣ ପାଇଁ ତଥ୍ୟ ଯୋଗାଇଥାଏ।
• ଏହି ଧରଣର ଘଟଣା ଗ୍ରାହକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉଦ୍‌ବେଗ ସୃଷ୍ଟି କରେ ଏବଂ ଡିଜିଟାଲ୍ ଗୋପନୀୟତା ମାନକ ଉପରେ ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସକୁ ଦୁର୍ବଳ କରେ।
• ପ୍ରକାଶିତ ଡାଟା ଅଂଶର ସଠିକ୍ ତୃତୀୟ ପକ୍ଷ ଉତ୍ସ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ଜଟିଳ ଏବଂ ସମୟ ସାପେକ୍ଷ ହୋଇପାରେ।
• ସୋସିଆଲ୍ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ କୌଶଳ ସହିତ ଅପରିଚିତ ଥିବା ଗ୍ରାହକମାନେ ଟେଲିଫୋନ୍-ଆଧାରିତ ଜାଲିଆତିର ଶିକାର ହେବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଥାଏ।

ସତର୍କତା

ଏହି ଆର୍ଟିକିଲ୍ କେବଳ ଶିକ୍ଷଣୀୟ ଏବଂ ସୂଚନା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛି। ନିଜ ଆର୍ଥିକ ଆକାଉଣ୍ଟ ପରିଚାଳନା କରିବା ସମୟରେ ପାଠକମାନେ ଷ୍ଟାଟିକ୍ ଯୋଗାଯୋଗ ତଥ୍ୟ କିମ୍ବା ତୃତୀୟ ପକ୍ଷ ଲିଙ୍କ୍ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ସର୍ବଦା ଯାଞ୍ଚ ହୋଇଥିବା, ଅଫିସିଆଲ୍ ମୋବାଇଲ୍ ଆପ୍ଲିକେସନ୍ ଏବଂ ଅଫିସିଆଲ୍ ବ୍ୟାଙ୍କ ଡୋମେନ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ୍ ସେବାଗୁଡ଼ିକୁ ଆକ୍ସେସ୍ କରନ୍ତୁ। ଯଦି ଆପଣ କୌଣସି ଅନଧିକୃତ କାରବାର କିମ୍ବା ସୁରକ୍ଷା ଉଲ୍ଲଂଘନର ସନ୍ଦେହ କରନ୍ତି, ତେବେ ତୁରନ୍ତ ଅଫିସିଆଲ୍ ସପୋର୍ଟ ଚ୍ୟାନେଲ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଆପଣଙ୍କ ବ୍ୟାଙ୍କ ସହିତ ଯୋଗାଯୋଗ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ଆଇନ ପ୍ରବର୍ତ୍ତନକାରୀ ସଂସ୍ଥା କିମ୍ବା ଜାତୀୟ ସାଇବର କ୍ରାଇମ୍ ପୋର୍ଟାଲରେ ଘଟଣା ବିଷୟରେ ଜଣାନ୍ତୁ।

ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ (FAQ)

• କେବଳ ମୋ ଫୋନ୍ ନମ୍ବର ଏବଂ ନାମ ବ୍ୟବହାର କରି କେହି ମୋ ବ୍ୟାଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟରୁ ଟଙ୍କା ଉଠାଇ ପାରିବେ କି? — ନା, ବ୍ୟାଙ୍କ ଟ୍ରାନ୍ସଫର ପାଇଁ OTP କିମ୍ବା ଟ୍ରାଞ୍ଜାକସନ୍ PIN ଭଳି ମଲ୍ଟି-ଫ୍ୟାକ୍ଟର ଅଥେଣ୍ଟିକେସନ୍ ଆବଶ୍ୟକ, ଯାହା ମୌଳିକ ଯୋଗାଯୋଗ ବିବରଣୀରୁ ହାସଲ କରାଯାଇ ପାରିବ ନାହିଁ।
• State Bank of India କାହିଁକି କହିଲା ଯେ ଆକାଉଣ୍ଟ ବାଲାନ୍ସ ସୁରକ୍ଷିତ ଅଛି? — ବ୍ୟାଙ୍କ ନିଶ୍ଚିତ କରିଛି ଯେ କୋର୍ ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ୍ ସର୍ଭର ଏବଂ ଟ୍ରାଞ୍ଜାକସନ୍ ଲେଜର କେବେହେଲେ ଆକ୍ସେସ୍ ହୋଇନାହିଁ, ଏବଂ କୌଣସି ଆର୍ଥିକ କ୍ରେଡେନସିଆଲ୍ କିମ୍ବା କାର୍ଡ CVV ଲିକ୍ ହୋଇନାହିଁ।
• ଯଦି ମୁଖ୍ୟ ବ୍ୟାଙ୍କ ସର୍ଭର ସୁରକ୍ଷିତ ଥିଲା, ତେବେ 3,897ଟି ରେକର୍ଡ କିପରି ଲିକ୍ ହେଲା? — ଏହିଭଳି ସୀମିତ ଡାଟାସେଟ୍ ସାଧାରଣତଃ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ୍ ଡାଟାବେସ୍ ପରିବର୍ତ୍ତେ ବାହ୍ୟ ତୃତୀୟ ପକ୍ଷ ଭେଣ୍ଡର ପ୍ଲାଟଫର୍ମ, ମାର୍କେଟିଂ ଏଜେଣ୍ଟ କିମ୍ବା ପାର୍ଟନର ପୋର୍ଟାଲରୁ ଆସିଥାଏ।
• ଯଦି ବ୍ୟାଙ୍କରୁ କହୁଛି ବୋଲି ଦାବି କରୁଥିବା କୌଣସି କଲର୍ OTP ମାଗନ୍ତି, ତେବେ ମୁଁ କ’ଣ କରିବା ଉଚିତ୍? — ତୁରନ୍ତ ଫୋନ୍ କାଟି ଦିଅନ୍ତୁ, କାରଣ ପ୍ରକୃତ ବ୍ୟାଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧିମାନେ ଫୋନ୍ ମାଧ୍ୟମରେ କେବେହେଲେ ୱାନ୍-ଟାଇମ୍ ପାସୱାର୍ଡ, ନେଟ୍ ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ୍ କ୍ରେଡେନସିଆଲ୍ କିମ୍ବା କାର୍ଡ PIN ମାଗନ୍ତି ନାହିଁ।
• ମୁଁ ମୋର SBI ଡେବିଟ୍ କାର୍ଡରେ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଏବଂ ଅନଲାଇନ୍ ପେମେଣ୍ଟ ବନ୍ଦ କରିପାରିବି କି? — ହଁ, ଆପଣ ଅଫିସିଆଲ୍ SBI YONO ଆପ୍ କିମ୍ବା ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ୍ ସେଟିଙ୍ଗ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଘରୋଇ, ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଏବଂ ଇ-କମର୍ସ କାରବାରକୁ ତୁରନ୍ତ ଟଗଲ୍ କରିପାରିବେ।
• ମୋର ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ୍ ପାସୱାର୍ଡ ବଦଳାଇବା ଦ୍ୱାରା ଏହି ଲିକ୍‌ରୁ ସୁରକ୍ଷା ମିଳିବ କି? — ଆପଣଙ୍କ ପାସୱାର୍ଡ ଅପଡେଟ୍ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଆପଣଙ୍କର ୱେବ୍ କ୍ରେଡେନସିଆଲ୍ ସୁରକ୍ଷିତ ରହିଥାଏ ଏବଂ ଯଦି ଆପଣ ଅନ୍ୟ ପ୍ଲାଟଫର୍ମରେ ସମାନ ପାସୱାର୍ଡ ବ୍ୟବହାର କରିଥିବେ ତେବେ ଏହା କ୍ରେଡେନସିଆଲ୍-ଷ୍ଟଫିଂ ଆକ୍ରମଣରୁ ରକ୍ଷା କରେ।
• ଭାରତରେ ଆର୍ଥିକ ସାଇବର ଜାଲିଆତି ବିଷୟରେ ମୁଁ କେଉଁଠାରେ ଅଭିଯୋଗ କରିପାରିବି? — ଆପଣ 1930 ରେ ଥିବା ଜାତୀୟ ସାଇବର କ୍ରାଇମ୍ ହେଲ୍ପଲାଇନରେ କଲ୍ କରି କିମ୍ବା cybercrime.gov.in ରେ ଅଭିଯୋଗ ଦାଖଲ କରି ଅନଧିକୃତ କାରବାର ବିଷୟରେ ତୁରନ୍ତ ରିପୋର୍ଟ କରିପାରିବେ।

ଟ୍ୟାଗ୍

#sbileak #cybersecurity #darkweb #bankingsecurity #infosec #dataprotection #phishingdefense #fintech #digitalhygiene