🎧 Listen to this article: हिंदी · English · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · ଓଡ଼ିଆ · 日本語 · 中文
🌍 Read this in your language: हिंदी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · ଓଡ଼ିଆ · 日本語 · 中文
API ଡିଜାଇନ୍ ଦୁନିଆରେ, ନିଜର କମ୍ପୋନେଣ୍ଟଗୁଡ଼ିକୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଭାବରେ ପରିଚାଳନା କରିବା ଆପଣଙ୍କୁ ଅନେକ ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧାରୁ ରକ୍ଷା କରିପାରିବ। ଆମେ OpenAPI କମ୍ପୋନେଣ୍ଟସ୍ ବ୍ୟବହାର କରିବାର ସର୍ବୋତ୍ତମ ଅଭ୍ୟାସଗୁଡ଼ିକ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରୁଛୁ, ବିଶେଷ ଭାବରେ କେବେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପୁନଃବ୍ୟବହାର କରିବେ ଏବଂ କେବେ ଡୁପ୍ଲିକେଟ୍ କରିବେ ତାହା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଉଛୁ।
OpenAPI Components କ’ଣ?
ଏହି components ଅବଜେକ୍ଟ OpenAPI ରେ ଏକ ଟୁଲ୍ବକ୍ସ ପରି। ଏଥିରେ schemas, parameters, request bodies, responses, headers, examples, security schemes, links, ଏବଂ callbacks ଭଳି ପୁନଃବ୍ୟବହାରଯୋଗ୍ୟ ଡିଜାଇନ୍ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକ ଥାଏ। ଏହି କମ୍ପୋନେଣ୍ଟଗୁଡ଼ିକ ଆପଣଙ୍କ API ରେ ସିଧାସଳଖ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ; ଯେତେବେଳେ ଆପଣ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ରେଫରେନ୍ସ କରନ୍ତି, କେବଳ ସେତେବେଳେ ହିଁ ସେଗୁଡ଼ିକ ଏକ ଅପରେସନର ଅଂଶ ହୁଅନ୍ତି। ଏହା ଏକ JSON reference ବ୍ୟବହାର କରି କରାଯାଏ, ଯେପରିକି $ref: '#/components/schemas/Customer'. ଭାବନ୍ତୁ $ref ହେଉଛି ଏକ ପଏଣ୍ଟର ଯାହା components ଅବଜେକ୍ଟରେ ସଂରକ୍ଷିତ ଡେଫିନିସନ୍ ଆଡ଼କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରେ।
କେବେ ପୁନଃବ୍ୟବହାର କରିବେ — $ref
ଯଦି ଆପଣଙ୍କ ପାଖରେ ଏପରି ଏକ schema, parameter, ବା response ଅଛି ଯାହା ଆପଣଙ୍କ API ର ଏକାଧିକ ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରକୃତରେ ସମାନ, ତେବେ ଏହାକୁ ପୁନଃବ୍ୟବହାର କରିବା ସର୍ବୋତ୍ତମ। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଏହାକୁ ଥରେ components ଅବଜେକ୍ଟରେ ଡିଫାଇନ୍ କରିବା ଏବଂ $ref ବ୍ୟବହାର କରି ଯେଉଁଠାରେ ଆବଶ୍ୟକ ସେଠାକୁ ପଏଣ୍ଟ କରିବା।
ଏହି ଆଭିମୁଖ୍ୟର ଅନେକ ଲାଭ ରହିଛି:
- ସତ୍ୟର ଏକକ ଉତ୍ସ (Single Source of Truth): କମ୍ପୋନେଣ୍ଟରେ କରାଯାଇଥିବା ଯେକୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଏହା ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରତିଫଳିତ ହେବ, ଯାହା ସ୍ଥିରତା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରେ।
- ଡୁପ୍ଲିକେସନ୍ ହ୍ରାସ: ଏହା ଜେନେରେଟ୍ ହୋଇଥିବା କ୍ଲାଏଣ୍ଟଗୁଡ଼ିକରେ ଡୁପ୍ଲିକେଟ୍ ଟାଇପ୍ ସୃଷ୍ଟି ହେବାକୁ ରୋକିଥାଏ, ଯାହା ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଏବଂ ତ୍ରୁଟି ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ।
ଇନଲାଇନ୍ ଡୁପ୍ଲିକେସନ୍ କେବେ ବ୍ୟବହାର କରିବେ
ତଥାପି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ପରିସ୍ଥିତିରେ ପୁନଃବ୍ୟବହାର ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ ନାହିଁ। ଯଦି ଆପଣଙ୍କ ପାଖରେ ଏପରି ଏକ ଗଠନ ଅଛି ଯାହା କେବଳ ଥରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ କିମ୍ବା ଏପରି ଫିଲ୍ଡଗୁଡ଼ିକ ଅଛି ଯାହା ଦେଖିବାକୁ ସମାନ କିନ୍ତୁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାବରେ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହେବାର ଆଶା କରାଯାଏ, ତେବେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଅପରେସନ୍ ଭିତରେ ଇନଲାଇନ୍ ଡିଫାଇନ୍ କରିବା ଉତ୍ତମ। ଏହା ଆପଣଙ୍କ API କୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ରଖେ ଏବଂ ଅନାବଶ୍ୟକ ଜଟିଳତାକୁ ଏଡ଼ାଇଥାଏ।
ଡୁପ୍ଲିକେସନ୍ ଡ୍ରିଫ୍ଟ (Duplication Drift) କୁ ବୁଝିବା
ଇନଲାଇନ୍ ଡୁପ୍ଲିକେସନର ଏକ ବିପଦ ହେଉଛି ଯାହାକୁ ଡୁପ୍ଲିକେସନ୍ ଡ୍ରିଫ୍ଟ କୁହାଯାଏ। ଯେତେବେଳେ ଆପଣ ଏକ ଗଠନକୁ ଇନଲାଇନ୍ କପି କରନ୍ତି, ପ୍ରତ୍ୟେକ କପି ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ସମାନ ଥାଏ କିନ୍ତୁ ଭିନ୍ନ ଭାବରେ ବିକଶିତ ହୋଇପାରେ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ଏକ pagination ପାରାମିଟରର ବିଭିନ୍ନ endpoints ରେ ବିଭିନ୍ନ ସର୍ବାଧିକ ମାନ (maximum values) ଥାଇପାରେ। ସମୟ ସହିତ, ଏହି ପାର୍ଥକ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବା କଷ୍ଟକର ହୋଇପାରେ, ବିଶେଷ କରି ଯଦି ସେଗୁଡ଼ିକ ଏକ ଦୀର୍ଘ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟ ମଧ୍ୟରେ ଲୁଚି ରହିଥାଏ।
ଗୋଟିଏ ନଜରରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଅଭ୍ୟାସଗୁଡ଼ିକ
କେବେ ପୁନଃବ୍ୟବହାର କରିବେ ଏବଂ କେବେ ଡୁପ୍ଲିକେଟ୍ କରିବେ ସେ ବିଷୟରେ ଏଠାରେ ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ମାର୍ଗଦର୍ଶିକା ଦିଆଗଲା:
| ପରିସ୍ଥିତି | ପ୍ରାଥମିକତା | କାରଣ |
|---|---|---|
| ଅନେକ ଅପରେସନରେ ସମାନ parameter କିମ୍ବା response | କମ୍ପୋନେଣ୍ଟ ସହିତ $ref |
ଗୋଟିଏ ଏଡିଟ୍ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅପରେସନକୁ ଅପଡେଟ୍ କରେ |
| ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାନରେ ବ୍ୟବହୃତ ଏକକ ଗଠନ (One-off structure) | ଇନଲାଇନ୍ (Inline) | ଏକ ନାମିତ କମ୍ପୋନେଣ୍ଟ ଅନାବଶ୍ୟକ ଜଟିଳତା (noise) ବଢ଼ାଇଥାଏ |
| ଫିଲ୍ଡଗୁଡ଼ିକ ଯାହା ଦେଖିବାକୁ ଏକାଭଳି କିନ୍ତୁ ଭିନ୍ନ ଅର୍ଥ ପ୍ରକାଶ କରେ | ପୃଥକ ଡେଫିନିସନ୍ (Separate definitions) | ସେଗୁଡ଼ିକ ଏକାସାଙ୍ଗରେ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ |
| ସାଧାରଣ error envelope କିମ୍ବା pagination wrapper | ଶେୟାର୍ଡ କମ୍ପୋନେଣ୍ଟ (Shared component) | ସ୍ଥିର ଧାରଣା ଯାହା ଏକାଠି ବିକଶିତ ହୁଏ |
| ଏକ ଶେୟାର୍ଡ ମଡେଲର ସ୍ଥାନୀୟ ଭିନ୍ନତା (Local variation) | ଏକ ସୀମିତ ଓଭରରାଇଡ୍ ସହିତ କମ୍ପୋନେଣ୍ଟ | ସାଧାରଣ କୋର୍ (core) କୁ ବଜାୟ ରଖେ, ପାର୍ଥକ୍ୟକୁ ଅନୁମତି ଦିଏ |
କେବେ ପୁନଃବ୍ୟବହାର କରିବେ ନାହିଁ
ଏପରି କିଛି ସମୟ ଥାଏ ଯେତେବେଳେ କମ୍ପୋନେଣ୍ଟଗୁଡ଼ିକୁ ଶେୟାର କରିବା ଜଟିଳତା ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ। ଯଦି ଦୁଇଟି ଗଠନ ଏକାଭଳି ଆକୃତିର ହୋଇଥାନ୍ତି କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କର ଅର୍ଥ ସମାନ ନଥାଏ, ତେବେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପୁନଃବ୍ୟବହାର ନକରିବା ଉତ୍ତମ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ଯଦି ଆପଣଙ୍କ ପାଖରେ ଏକ region string ଏବଂ ଏକ tier string ଅଛି ଯାହା ଉଭୟ enumerated text, ତେବେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଗୋଟିଏ କମ୍ପୋନେଣ୍ଟ ସହିତ ଯୋଡ଼ିବା ଦ୍ୱାରା ଗୋଟିକରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଅନ୍ୟଟି ବିଷୟରେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରିପାରେ। ସର୍ବଦା ବିଚାର କରନ୍ତୁ ଯେ ସେହି ଅଂଶଗୁଡ଼ିକ ସମାନ ଧାରଣାକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରୁଛି କି ନାହିଁ ଏବଂ ଏକାସାଙ୍ଗରେ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହେବାର ଆଶା କରାଯାଉଛି କି ନାହିଁ।
ସ୍ପଷ୍ଟତା ପାଇଁ ରିଫ୍ୟାକ୍ଟରିଂ (Refactoring)
ଯଦି ଆପଣଙ୍କ ପାଖରେ ଡୁପ୍ଲିକେଟ୍ ବ୍ଲକ୍ଗୁଡ଼ିକ ଥାଏ, ତେବେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ କମ୍ପୋନେଣ୍ଟରେ ପରିଣତ କରିବା ଉପଭୋକ୍ତାମାନଙ୍କ (consumers) ପାଇଁ ଏକ no-op (କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ ନହେବା) ହେବା ଉଚିତ। ଏହା କିପରି କରିବେ ତାହା ଏଠାରେ ଦିଆଗଲା:
ପଦକ୍ଷେପ ୧: ଇନଲାଇନ୍ କପିଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନଟ କରନ୍ତୁ।
ପଦକ୍ଷେପ ୨: ଏକ ସ୍ଥିର ନାମ ସହିତ ଗୋଟିଏ ଏକ୍ସଟ୍ରାକ୍ଟ କରନ୍ତୁ।
ପଦକ୍ଷେପ ୩: ପ୍ରତ୍ୟେକ କପି ସ୍ଥାନରେ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ $ref.
ପଦକ୍ଷେପ ୪: ଏକ lint pass ଚଲାନ୍ତୁ ଏବଂ ସମାଧାନ ହୋଇଥିବା (resolved) ଆଉଟପୁଟ୍ ତୁଳନା କରନ୍ତୁ।
ରିଫ୍ୟାକ୍ଟରିଂ ପରେ, ସବୁକିଛି ସଠିକ୍ ଅଛି ବୋଲି କେବଳ ବିଶ୍ୱାସ କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଚୁକ୍ତିନାମା (contract) ନିଶ୍ଚିତ କରନ୍ତୁ। ଆପଣ ଅପଡେଟ୍ ହୋଇଥିବା ସ୍ପେସିଫିକେସନ୍ ଇମ୍ପୋର୍ଟ କରିପାରିବେ ଏବଂ ସବୁକିଛି ଆଶା ଅନୁଯାୟୀ କାମ କରୁଛି କି ନାହିଁ ତାହା ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ଆପଣ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଥିବା ଅପରେସନ୍ଗୁଡ଼ିକ ବିରୁଦ୍ଧରେ ରିକ୍ୱେଷ୍ଟ (requests) ପଠାଇ ପାରିବେ।
ଉପସଂହାର
ସଂକ୍ଷେପରେ, OpenAPI କମ୍ପୋନେଣ୍ଟଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ପରିଚାଳନା ଅଧିକ ସ୍ପଷ୍ଟ ଏବଂ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ଯୋଗ୍ୟ API ପ୍ରଦାନ କରିପାରିବ। କମ୍ପୋନେଣ୍ଟଗୁଡ଼ିକୁ ପୁନଃବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ $ref ସହିତ, ଯେତେବେଳେ ସେଗୁଡ଼ିକ ଏକାଧିକ ସ୍ଥାନରେ ସମାନ ଧାରଣା ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଅନନ୍ୟ ସଂରଚନାଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ inline ଡେଫିନିସନ୍ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ।
ଲାଭଗୁଡ଼ିକ
- API ସାରା ସ୍ଥିରତା (consistency) ବୃଦ୍ଧି କରେ।
- ଜେନେରେଟ୍ ହୋଇଥିବା କ୍ଲାଏଣ୍ଟ କୋଡ୍ରେ ଅନାବଶ୍ୟକ ଡୁପ୍ଲିକେସନ୍ ହ୍ରାସ କରେ।
- ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣକୁ ସହଜ କରେ କାରଣ ପରିବର୍ତ୍ତନଗୁଡ଼ିକ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଭାବରେ ପ୍ରସାରିତ ହୁଏ।
ଅସୁବିଧାଗୁଡ଼ିକ
- ଶେୟାର୍ଡ କମ୍ପୋନେଣ୍ଟଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଅତ୍ୟଧିକ ନିର୍ଭରଶୀଳତା ଅନିଚ୍ଛାକୃତ କପ୍ଲିଂ (unintended coupling) ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ।
- ସରଳ କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡ଼ିକରେ ସ୍ପଷ୍ଟତା ପାଇଁ ଇନଲାଇନ୍ ଡେଫିନିସନ୍ ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇପାରେ।
ସତର୍କତା
ଏହି ଆର୍ଟିକିଲ୍ଟି ଶିକ୍ଷଣୀୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ। ଏହି ଅଭ୍ୟାସଗୁଡ଼ିକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ସମୟରେ ଯେକୌଣସି placeholder values କୁ ଆପଣଙ୍କର ପ୍ରକୃତ ତଥ୍ୟ ସହିତ ବଦଳାଇବାକୁ ମନେରଖନ୍ତୁ। ସେଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବା ପୂର୍ବରୁ ସର୍ବଦା ମୂଳ ଉତ୍ସ ସହିତ ଦାବିଗୁଡ଼ିକ ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକ
- OpenAPI କମ୍ପୋନେଣ୍ଟସ୍ କ’ଣ? — OpenAPI components ହେଉଛି schemas ଏବଂ parameters ପରି ପୁନଃବ୍ୟବହାରଯୋଗ୍ୟ ଡିଜାଇନ୍ ଉପାଦାନ, ଯାହା API specifications ରେ ସ୍ଥିରତା ବଜାୟ ରଖିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।
- ମୁଁ କେବେ ବ୍ୟବହାର କରିବି
$ref? — ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ$ref, ଯେତେବେଳେ ସ୍ଥିରତା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ସମାନ schema, parameter, ବା response ପ୍ରକୃତରେ ଏକାଧିକ ସ୍ଥାନରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। - ଇନଲାଇନ୍ ଡୁପ୍ଲିକେସନ୍ କ’ଣ? — ଇନଲାଇନ୍ ଡୁପ୍ଲିକେସନ୍ କମ୍ପୋନେଣ୍ଟଗୁଡ଼ିକୁ ପୁନଃବ୍ୟବହାର କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ସିଧାସଳଖ ଅପରେସନ୍ ମଧ୍ୟରେ ଗଠନ (structures) ଡିଫାଇନ୍ କରିବାକୁ ବୁଝାଏ, ଯାହା ଏକକ (one-off) କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ।
- ମୁଁ କିପରି ଡୁପ୍ଲିକେସନ୍ ଡ୍ରିଫ୍ଟକୁ ଏଡ଼ାଇ ପାରିବି? — ସମୟ ସହିତ ଭିନ୍ନ ଭାବରେ ବିକଶିତ ହୋଇପାରୁଥିବା ଇନଲାଇନ୍ ଡୁପ୍ଲିକେସନ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନଟ ଏବଂ ପରିଚାଳନା କରିବା ପାଇଁ ନିଜର API ଡିଜାଇନ୍କୁ ନିୟମିତ ଭାବରେ ସମୀକ୍ଷା (review) କରନ୍ତୁ।
- କ’ଣ ଏକ ଫିଲ୍ଡକୁ ଓଭରରାଇଡ୍ କରିହେବ ଯାହା ପାଖରେ ରହିଛି
$ref? — OpenAPI 3.1 ରେ, sibling keywords ଗୁଡ଼ିକ ଅନୁମୋଦିତ ଯାହା ପାଖରେ ଥାଏ$ref, କିନ୍ତୁ 3.0 ରେ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଅଣଦେଖା କରାଯାଏ। - କେଉଁ ଉପକରଣଗୁଡ଼ିକ ଡୁପ୍ଲିକେଟ୍ ଡେଫିନିସନ୍ ଖୋଜିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିପାରିବ? — Spectral ଏବଂ Redocly ଭଳି Lint ଉପକରଣଗୁଡ଼ିକ ଆପଣଙ୍କ API specifications ରେ ଅବ୍ୟବହୃତ କମ୍ପୋନେଣ୍ଟସ୍ ଏବଂ ଗଠନଗତ ଡୁପ୍ଲିକେଟ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିପାରିବ।
ଟ୍ୟାଗ୍ଗୁଡ଼ିକ
#openapi #api #programming #webdev #components #reuse #duplication #bestpractices
Kubernetes Security Checklist
Harden cluster access, workload identity, pod security, network boundaries, software supply chain, secrets, and operational monitoring.
Free. No spam — unsubscribe in one click.


Responses
Sign in to leave a response.